Trà gừng pha mật ong dú ngon nhất khi để trà nguội tới mức uống được ngay, rồi mới khuấy mật vào. Trà đang sôi làm bay mất hương hoa của mật, chỉ còn lại vị chua ngọt nhạt. Một ly trà cỡ thường, bắt đầu với một thìa cà phê mật, nếm rồi thêm.
Đêm ở vùng cao Tà Đùng có lúc lạnh đến phải nhóm bếp củi. Cả nhà ngồi quanh bếp, ấm nước gừng reo trên than. Lúc ấy ai cũng muốn một ly gì nóng, cay nhẹ, ngọt dịu. Mật ong dú đi với gừng rất hợp, miễn là cho đúng lúc.
Vì sao phải đợi trà nguội bớt?
Mật ong dú có hương hoa nhẹ, mỗi lô một kiểu tùy mùa hoa: lô mùa cà phê nở thơm khác, lô hoa rừng thơm khác. Phần hương ấy rất dễ bay khi gặp nóng. Đổ mật vào nước vừa sôi, khuấy vài vòng, hương đã bay theo hơi nước. Uống chỉ còn chua và ngọt.
Gừng thì ngược lại. Gừng cần nước sôi để ra vị cay. Vì vậy thứ tự đúng là: đun hoặc hãm gừng thật kỹ cho đậm, rót ra ly, chờ một lúc cho trà hạ nhiệt, rồi mới cho mật. Gừng đã ra hết vị, mật thì còn nguyên hương.
Chờ bao lâu thì không cần đồng hồ. Cầm ly thấy nóng nhưng không bỏng tay, hớp thử thấy uống được ngay mà không phải thổi, là lúc cho mật. Đêm lạnh vùng cao, ly trà nguội nhanh hơn dưới đồng bằng, chỉ vài phút là tới.
Có người hỏi cho mật vào ấm luôn cho tiện. Không nên. Trong ấm, nước giữ nóng lâu, mật nằm đó cả buổi là mất hương. Mật cho vào từng ly, mỗi người một lượng theo ý mình.
Pha trà gừng mật ong dú từng bước
Chọn gừng già, củ chắc. Gừng già cay đậm, thơm hơn gừng non. Gừng non thì dịu, hợp người không ăn cay.
Rửa sạch, để nguyên vỏ hoặc cạo nhẹ. Vỏ gừng giữ thêm mùi. Cạo sạch đất là được.
Thái lát mỏng hoặc đập dập. Thái mỏng ra vị nhanh. Đập dập ra vị đậm hơn.
Đun gừng với nước vài phút. Đun lửa nhỏ để nước ngả vàng nhạt, thơm cay. Hãm bằng nước sôi trong ấm có nắp cũng được, lâu hơn một chút.
Lượng gừng tùy khẩu vị. Ba bốn lát cho một ly là mức vừa. Thích cay thì thêm.
Rót ra ly, chờ nguội bớt. Tới mức hớp được ngay mà không bỏng.
Khuấy một thìa cà phê mật ong dú. Khuấy kỹ, mật loãng nên tan nhanh.
Nếm rồi thêm. Muốn ngọt hơn thì thêm từng ít. Nhớ mật ong dú có vị chua, cho nhiều là chua.
Vắt vài giọt chanh nếu thích. Mật đã chua sẵn, nên chanh rất ít thôi, hoặc bỏ hẳn.
Thêm một lát sả nếu có. Sả đi với gừng và mật rất hợp, thơm dịu.
Dùng thìa khô múc mật. Thìa vừa khuấy ly trà còn ướt, đừng thò lại vào hũ.
Uống khi còn ấm. Trà nguội hẳn vị gừng nhạt đi, mật lại nổi chua.
Mật ong dú với những loại trà khác
Trà ô long: cho ít. Trà ô long có hương riêng rất đẹp. Một chút mật làm dịu chát, nhiều quá thì che hương trà.
Trà xanh: cẩn thận. Trà xanh chát, mật chua. Hai vị gặp nhau dễ gắt. Pha trà nhạt hơn nếu muốn cho mật.
Trà atiso: hợp. Atiso có vị ngọt hậu, hơi đắng nhẹ. Mật ong dú làm ly trà tròn vị.
Trà đen: hợp. Trà đen đậm, ít chát hơn trà xanh, đi với mật khá êm.
Trà hoa cúc: hợp. Hương hoa cúc với hương hoa của mật hòa vào nhau dễ chịu.
Trà sả gừng: hợp nhất. Vị cay ấm của sả gừng cân vị chua thanh của mật.
Trà quế: cho ít mật. Quế thơm mạnh, che hương mật. Mật lúc này chỉ để ngọt nhẹ.
Trà sữa: không nên. Sữa và trà đậm che gần hết vị mật, phí.
Trà lạnh: hòa mật khi trà còn ấm. Mật gặp đá sẽ đặc lại và chìm. Khuấy tan rồi mới cho đá.
Nước ấm không: đơn giản nhất. Một ly nước ấm vừa tay với một thìa mật, nghe rõ vị mật nhất.
Pha cho khách: để chén mật riêng. Mỗi người một khẩu vị, để khách tự cho.
Mấy điều nên nói rõ khi mời trà gừng mật ong
Ở nhiều nhà, trà gừng mật ong được coi như món giữ ấm ngày lạnh. Ngồi uống quanh bếp củi, người ấm lên thật, nhưng đó là cái ấm của ly nước nóng và vị cay của gừng. Mật ong dú ở đây là để ly trà ngon hơn, không phải để chữa gì.
Người đang cảm sốt, ho lâu ngày, đau họng nặng thì cần đi khám, không nên tự trông vào ly trà. Người có bệnh dạ dày, đang uống thuốc chống đông máu, phụ nữ mang thai muốn uống gừng thường xuyên thì hỏi bác sĩ hoặc dược sĩ trước.
Trẻ dưới 1 tuổi không dùng mật ong. Trẻ lớn hơn thì gừng rất ít, vì trẻ nhạy với vị cay. Người tiểu đường cần hỏi bác sĩ trước khi dùng mật thường xuyên.
Còn với người khỏe, một ly trà gừng mật ong dú trước giờ ngủ là một thói quen dễ chịu. Không nên uống quá nhiều vào ban đêm vì sẽ phải dậy đi vệ sinh, mất giấc. Một ly là đủ.
Một đêm lạnh quanh bếp ở nhà vườn vùng cao
Bắc ấm gừng lên bếp từ sớm. Gừng đun lửa nhỏ lâu thì nước đậm, thơm, cả nhà rót dần dùng.
Đặt hũ mật ở xa bếp. Hơi nóng bếp củi làm mật ấm lên, để lâu dễ lên men. Chiết ra chén nhỏ, hũ chính cất lại.
Chén mật nhỏ có thìa khô riêng. Ai muốn thì múc từ chén, không ai thò thìa ướt vào hũ.
Ly thủy tinh dày hoặc ly sứ. Ly dày giữ ấm lâu, đỡ bỏng tay.
Rót trà ra ly để chờ nguội trong lúc nói chuyện. Vài câu chuyện là trà vừa tới độ cho mật.
Người lớn tuổi cho gừng ít hơn. Gừng đậm dễ cồn ruột với người dạ dày yếu.
Trẻ con thì nước ấm pha mật nhạt, không gừng. Trẻ trên 1 tuổi, lượng rất ít.
Khách lạ thì hỏi có ăn được cay không. Không phải ai cũng chịu được gừng già.
Đừng để ly trà sát bếp than. Ly để sát bếp nóng lại, mật trong ly mất hương.
Hết đêm thì đổ nước gừng thừa. Nước gừng để qua đêm ngoài bếp dễ chua, mai đun mẻ mới.
Rửa chén mật trước khi đi ngủ. Mật dính chén qua đêm hút kiến, nhà vườn càng dễ bị.
Câu hỏi thường gặp
Có nên đun mật ong dú chung với gừng không?
Không nên. Đun làm bay hương mật. Đun gừng riêng, rót ra ly, chờ nguội bớt rồi mới khuấy mật.
Trà gừng mật ong dú để qua đêm uống được không?
Nên pha uống ngay. Trà có mật để lâu dễ đổi vị và chua thêm. Muốn có sẵn thì để nước gừng riêng, khi uống mới cho mật.
Vì sao trà gừng mật ong dú lại có vị chua?
Vì mật ong dú có vị chua nhẹ tự nhiên. Nếu đã vắt thêm chanh thì càng chua. Bớt chanh hoặc bỏ hẳn sẽ dịu hơn.
Uống trà gừng mật ong dú có khỏi cảm không?
Không nên trông vào ly trà để chữa bệnh. Mật ong dú là thực phẩm. Bị cảm, sốt, ho kéo dài thì đi khám bác sĩ.
Một ngày uống mấy ly trà gừng mật ong là vừa?
Tùy sức khỏe từng người. Người khỏe uống một hai ly ngày lạnh là thói quen phổ biến. Ai có bệnh dạ dày, tiểu đường hay đang dùng thuốc thì hỏi bác sĩ.
