Muốn chụp ảnh tổ ong dú cho đẹp mà đàn không bị phiền, hãy đứng lệch sang một bên cửa tổ chứ đừng đứng ngay trước mặt, tắt flash, không gõ hay lay thùng, và chụp vào giữa buổi sáng khi nắng đã tan sương. Kiên nhẫn đứng yên vài phút cho ong quen, ảnh sẽ tự đến.
Ở trại, cảnh hay gặp là khách cúi sát cửa tổ, điện thoại gần như chạm ống keo, chờ mãi không thấy con nào bay ra. Lý do rất đơn giản: mình đang đứng chắn đúng đường ong về. Ong lượn vòng ngoài, chờ mình đi. Lùi lại một chút là cửa tổ nhộn nhịp trở lại.
Đường bay của ong dú và chỗ đứng đúng
Ong dú bay ra bay vào gần như theo một đường thẳng trước cửa tổ, như một làn xe vô hình. Con ong về từ xa, nhắm cửa tổ mà hạ xuống, rồi chui vào ống keo. Ai đứng trong làn đó là cản đường. Ong sẽ lượn quanh, đâm vào mặt, bám vào tóc, và ảnh chỉ toàn những vệt mờ.
Chỗ đứng đúng là lệch sang trái hoặc phải cửa tổ, máy ảnh hướng chéo vào ống keo. Từ góc đó vẫn thấy rõ miệng cửa, con ong gác đứng canh, con ong thợ đáp xuống với chân dính phấn vàng. Đàn thì không bị chắn đường.
Khoảng cách tuỳ máy. Điện thoại thì có thể đến gần hơn một chút nhưng vẫn để lối bay trống. Máy có ống kính dài thì đứng xa vài bước là thấy rõ. Không có lý do gì phải dí sát ống keo.
Cũng nên chú ý cái bóng của mình. Nắng chiếu từ sau lưng, bóng người đổ lên cửa tổ, ong có thể hiểu đó là thứ gì đang che phía trước. Đổi góc để bóng không đổ đúng miệng tổ.
Những điều nên tránh khi chụp ảnh ở trại ong
Bật đèn flash. Ánh chớp làm ong ở cửa giật mình, có đàn sẽ co vào trong. Ánh sáng tự nhiên vùng cao là đủ.
Gõ hoặc lắc thùng cho ong ra. Ong ra vì hoảng, không phải ra làm việc. Đàn mất sức, và ảnh cũng không tự nhiên.
Thổi hơi vào cửa tổ. Hơi thở có mùi và ấm, ong gác coi đó là mối đe doạ.
Chọc que, ngón tay vào ống keo. Ống keo hư là đàn phải xây lại, tốn keo, tốn sức.
Đặt điện thoại lên nắp thùng. Rung, hơi nóng của máy truyền vào thùng.
Đứng lâu một chỗ trước dãy thùng khi có nhiều người. Chia lượt để mỗi thùng chỉ có một hai người đứng gần.
Mở nắp thùng để chụp bên trong. Chỉ người nuôi mở, vào lúc đàn chịu được.
Dùng gậy tự sướng vung qua dãy thùng. Dễ va cửa tổ và giá kê.
Xịt nước lên thùng cho ảnh có giọt nước. Ẩm là thứ đàn vùng cao phải chống suốt mùa mưa.
Dùng đồ ngọt để dụ ong. Kéo theo kiến và các loại ong khác, làm loạn cửa tổ.
Bay flycam sát dãy thùng. Gió cánh quạt và tiếng ồn làm cả dãy xáo động.
Giờ nào ở vùng cao ảnh ong dú đẹp nhất?
Sáng sớm ở Tà Đùng thường sương mù, ánh sáng mềm, đẹp cho ảnh phong cảnh nhưng ong chưa ra nhiều. Đứng trước thùng lúc đó, mình sẽ chỉ thấy vài con ong gác đứng im ở miệng ống.
Khi nắng đã lên, tan sương, khoảng giữa buổi sáng, cửa tổ bắt đầu nhộn. Ánh sáng lúc này còn xiên, chiếu chéo vào ống keo cho thấy rõ màu nâu của keo và những chấm phấn vàng trên chân ong. Đây là khung giờ đẹp nhất cho ảnh cận cảnh.
Gần trưa, nắng thẳng đầu và gắt, ảnh dễ cháy sáng, bóng đổ cứng. Đàn vẫn ra vào, nhưng ảnh không đẹp bằng. Chiều muộn ong về tổ dần, ánh sáng vàng đẹp, có thể chụp cảnh ong về cuối ngày, chỉ là thời gian ngắn vì trời vùng cao tối nhanh.
Ngay sau một trận mưa, khi nắng vừa hửng, là lúc thú vị. Ong ùa ra cùng lúc sau nhiều giờ ở trong, cửa tổ rất đông. Nhưng đường vườn trơn, cần cẩn thận chỗ đứng.
Mẹo chụp cửa tổ ong dú bằng điện thoại
Dùng chế độ chụp liên tục. Ong nhỏ và nhanh, chụp một loạt rồi chọn tấm nét.
Lấy nét vào miệng ống keo. Chạm vào cửa tổ trên màn hình rồi giữ để khoá nét.
Hạ phơi sáng một chút. Gỗ thông sáng màu dễ cháy, giảm phơi sáng cho thấy rõ thớ gỗ và keo.
Dùng ống kính zoom quang nếu máy có. Đứng xa hơn mà vẫn thấy chi tiết, đàn không bị chắn.
Tì tay vào vật cố định. Không tì vào thùng ong. Tì vào cọc, cây, hoặc kẹp khuỷu tay sát người.
Chụp ngang tầm cửa tổ. Ngồi xổm cho ngang tầm, ảnh có chiều sâu hơn chụp từ trên xuống.
Quay video chậm. Thấy được ong đáp xuống, cục phấn ở chân sau, rồi chọn khung hình đẹp.
Chờ ong mang keo về. Mảnh keo nhựa cây sẫm màu trên chân ong là chi tiết ít ai chụp được.
Chụp cả bối cảnh. Một tấm rộng có dãy thùng gỗ, rừng, đồi cà phê kể chuyện trại tốt hơn chỉ cận cảnh.
Lau ống kính trước khi chụp. Hơi sương vùng cao làm mờ kính lúc nào không biết.
Hỏi người nuôi trước khi đăng ảnh có vị trí trại. Phép lịch sự đơn giản, và có trại không muốn công khai chỗ đặt từng thùng.
Chụp được gì đặc biệt ở trại ong dú?
Ống keo ở cửa tổ. Mỗi đàn xây một kiểu ống, dài ngắn, loe hay hẹp khác nhau.
Ong gác. Vài con đứng ở miệng ống, quay đầu ra ngoài, rất ít di chuyển.
Ong mang phấn. Hai cục phấn vàng, cam hay trắng ở chân sau, màu tuỳ hoa.
Ong mang keo. Mảnh nhựa cây nhỏ, sẫm màu, dính ở chân.
Ong dọn rác. Có con tha xác ong hay vụn sáp ra khỏi tổ rồi thả xuống xa cửa.
Dãy thùng gỗ thông dưới mái che. Hình ảnh đặc trưng của trại vùng cao.
Thùng trong sương sớm. Ảnh phong cảnh yên tĩnh, dù ong chưa ra.
Bình mật sáp tròn khi người nuôi mở thùng. Không có bánh tổ lục giác, chỉ có những bình nâu tròn.
Ong trên hoa cà phê. Mùa hoa nở trắng đồi, ong dú bé xíu trên chùm hoa trắng.
Đôi tay người nuôi. Bàn tay cầm dao nhỏ, cầm rây lọc, thường kể chuyện nhiều hơn khuôn mặt.
Hũ mật trong nắng. Mật ong dú lỏng, màu trong, ánh lên khi có nắng xuyên qua.
Câu hỏi thường gặp
Chụp ảnh ong dú có bị ong tấn công không?
Ong dú không có ngòi đốt. Nếu đứng chắn đường bay, ong có thể bám tóc, bò lên mặt, cùng lắm là cắn nhẹ. Đứng lệch sang bên là tránh được.
Vì sao không nên dùng flash khi chụp ong?
Ánh chớp làm ong ở cửa giật mình, nhiều đàn co vào trong. Ánh sáng ban ngày ở vùng cao đủ để chụp rõ cửa tổ.
Có được chụp bên trong tổ ong dú không?
Chỉ khi người nuôi mở thùng vào lúc phù hợp. Đừng đòi mở thùng chỉ để chụp, vì mỗi lần mở là đàn phải trám lại khe hở.
Chụp ong dú bằng điện thoại có rõ không?
Rõ nếu khoá nét vào cửa tổ, chụp liên tục và hạ phơi sáng một chút. Máy có zoom quang thì đứng xa hơn vẫn thấy chi tiết.
Có được bay flycam ở trại ong không?
Nên hỏi trại trước. Bay cao chụp toàn cảnh thì ít ảnh hưởng, bay sát dãy thùng thì gió và tiếng ồn làm đàn xáo động.